Skip To The Main Content

Nieuws en artikelen

Blijf op de hoogte van nieuws en artikelen van en over USG Professionals en haar expertisegebieden: Engineering, Finance, Legal en Marketing, Communication & Sales.

Overheid vraagt naar bekende weg

09 mei, 2017

Overheidsinstanties verzamelen zoveel mogelijk informatie om compleet te zijn. Dat hindert de burger, aldus de Nationale ombudsman.

Overheid vraagt naar bekende weg

Overheid vraagt nog te veel naar bekende informatie

De overheid laat burgers te vaak formulieren invullen om informatie te krijgen die ze al eerder hebben aangeleverd. Steeds weer dezelfde papierwinkel moet worden ingevuld, zo schrijft de Nationale ombudsman in het jaarverslag van 2016: ‘Het werpt een drempel op, en het maakt het voor burgers onnodig ingewikkeld.’

De Nationale ombudsman ziet dat instanties zoveel mogelijk informatie verzamelen om compleet te zijn. Dat levert problemen op. Omdat overheden informatie vaak niet mogen delen vanwege privacybescherming, moeten ze het meerdere keren vragen. Ambtenaren realiseren zich lang niet altijd op welk moment en waarmee de privacy van burgers wordt geschonden.

Identiteitsfraude en uitsluiting

Door de digitaliserende overheid komen er steeds meer klachten over identiteitsfraude, verkeerde gegevens en gegevens die niet goed gekoppeld zijn. Ook houdt de overheid onvoldoende rekening met burgers die niet digitaal vaardig zijn. Dat kan leiden tot systematische uitsluiting. Volgens de Nationale ombudsman moeten er daarom altijd alternatieve communicatiekanalen zijn.

Zelfredzame burger reëel of illusie?

De Nationale ombudsman ziet drie thema’s die aandacht vereisen: 1) schulden en armoede, 2) de digitaliserende overheid en 3) de toegang tot voorzieningen. Daarbij verwacht de overheid ‘zelfredzaamheid’ van burgers terwijl ‘iedereen weet dat dit lang niet voor alle burgers geldt’.

“Er wonen in Nederland meer dan twee miljoen laaggeletterden, er zijn veel burgers met een verstandelijke beperking en ouderen kunnen niet of nauwelijks uit de voeten met de digitale versnelling die de overheid heeft ingezet. Wanneer de overheid vasthoudt aan zelfredzaamheid als norm, worden drempels opgeworpen waardoor mensen, burgers, worden uitgesloten van voorzieningen, overheidsdiensten en al het andere goede dat de samenleving heeft te bieden.”

Ook WRR constateert te hoge verwachtingen van zelfredzaamheid burgers

Ook de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) constateert in een recent rapport dat de overheid te hoge verwachtingen heeft van wat burgers zelf kunnen regelen. De overheid moet daarom meer coulance tonen en niet meteen sancties of boetes uitdelen. De WRR roept de overheid op meer rekening houden met het beperkte 'doenvermogen' van mensen. Want ‘genoeg kennis’ leidt niet vanzelf tot het juiste handelen. Om zelfredzaam te zijn moet je een plan kunnen maken, in actie komen, volhouden en om kunnen gaan met verleidingen en tegenslag. Dat doenvermogen is niet bij iedereen toereikend. Dat komt niet alleen door de opleiding, maar door (deels erfelijke) karaktereigenschappen.

De overheid moet daarmee meer rekening houden en mensen meer kansen geven om hun fouten te herstellen, zeker als iemand de gevolgen niet kon overzien. Deze benadering vergroot volgens de WRR de redzaamheid van de burger en de legitimiteit van de overheid, omdat mensen er dan op kunnen vertrouwen dat niet elke onbewust gemaakte fout meteen tot straffen leidt.

WRR, Weten is nog geen doen. Een realistisch perspectief op redzaamheid (volledig rapport).
Weten is nog geen doen. Een realistisch perspectief op redzaamheid (samenvatting)
Nationale Ombudsman, Jaarverslag 2016: ‘Wie niet past, loopt vast’

Bronnen: Binnenlands Bestuur, Nationale ombudsman

Copyright 2014 USG People