Skip To The Main Content

Project controller, beheers je risico’s!
Dit artikel gaat over de kracht van risicomanagement als integraal onderdeel van projectmanagement.
Door drs Remco Blomsma RC

Projectbeheersing is een vak apart, dat weet iedere project controller. Alles draait om gecontroleerde projectsturing en een voorspelbare financiële uitkomst, terwijl een project per definitie onzeker is. Iedereen kent voorbeelden van relatief kleine projecten met grote tegenvallers. De oorzaak is negen van de tien keer het ontbreken van projectrisicomanagement.

Een recent voorbeeld is het nieuwbouwproject ParkZuid in Leidsche Rijn. Achttien huizenkopers gaan voor tonnen het schip in. Ze moeten maatwerk noodgedwongen afnemen bij een duurdere onderaannemer, omdat degene die initieel in het bouwcontract stond failliet ging. Het gevolg van een projectontwikkelaar die de liquiditeit van zijn onderaannemers niet in kaart bracht voor hij ze contracteerde. 

Risicomanagement-cyclus
De redenen om risicomanagement niet te gebruiken zijn eindeloos: de weerstand is hoog, het heeft geen nut, het kost alleen maar geld, we kennen de risico’s wel, of het is een veel te uitgebreide exercitie. Kijk je verder dan de initiële weerstandsargumenten, dan zie je dat de (vermeende) complexiteit de grootste barrière vormt. Het ontbreekt projectteams aan een gedegen model om de samenhang van risicocomponenten in kaart te brengen en op waarde te schatten. Zonde, want een project controller kan zorgen voor een gedegen aanpak gebaseerd op de eenvoudig hanteerbare risicomanagement-cyclus.

Risico1

Zonder doel, geen risico
Het motto van risicomanagement is: zonder doel, geen risico (en zonder risico geen rendement). Elk project heeft een doel en dus loopt de organisatie het risico om deze doelen niet te behalen. Risico’s zijn niet alleen financieel maar juist ook strategisch, technisch of operationeel. Hoe groter het project, hoe groter de risico’s. Reden genoeg om de risico’s concreet te maken, te monitoren en te beheersen.

Taxatie van kans en impact
De eerste stap in de risicomanagement-cyclus is een risicosessie, waar risico’s worden geïdentificeerd op basis van de doelstellingen. De zwaarte van de risico’s wordt vastgesteld door taxatie van kans en impact in een risicoheatmap. Met beheersmaatregelen gericht op vermijding, vermindering of overdraagbaarheid worden risico’s verkleind. Gedurende het project rapporteert de project controller periodiek over de zwaarte van de risico’s en de status van de beheersmaatregelen. Zo faciliteert hij een inzichtelijke cyclus waarin een projectteam controle heeft over de risico's.

Ter illustratie, het mogelijke resultaat van een risicosessie bij de eerder  genoemde projectontwikkelaar: 

 ​  risico3

Had de projectontwikkelaar van het nieuwbouwproject ParkZuid het hoge faillisementsrisico geconstateerd, dan had hij de volgende beheersmaatregelen kunnen treffen:

  • Vermijden: de keuze van maatwerk expliciet buiten hun aanbod houden en contractueel dus duidelijk scheiden.
  • Verminderen: een kredietcheck uit laten voeren, een zekerheidstelling verplichten bij onderaannemers of 2 onderaannemers aanbieden.
  • Overdragen: zich verzekeren tegen faillissementen van onderaannemers.

Multidisciplinaire aanpak 
Hoe meer collega’s uit verschillende vakgebieden aanwezig zijn bij de risicosessie, hoe beter. Vanuit ieders perspectief zie je andere risico’s. Door gezamenlijke bespreking en prioritering ontstaan nieuwe inzichten en een integraal beeld van de projectrisico’s. Bovendien zorgt het voor wederzijds begrip en draagvlak voor de beheersmaatregelen, wat de samenwerking in het projectteam ten goede komt.

Fasen risicomanagement
Idealiter start een project met het inrichten van een risicomanagement-cyclus die alle projectfasen doorloopt. Aan het begin van iedere projectfase worden nieuwe risico’s geïnventariseerd en bestaande risico’s opnieuw getaxeerd. In 'Risicomanagement in de praktijk' beschrijft Urjan Claassen welke stappen in welke fase van het project dienen te worden uitgevoerd.

Risico2

Fasen projectrisicomanagement, Urjan Claassen.

Meer weten?
Bij USG Finance is risicomanagement standaard onderdeel van de dienstverlening. Zo zorgen we ervoor dat onze opdrachtgevers hun concurrenten een stap voor blijven. Een belangrijk onderdeel van onze aanpak is kennisdeling. Daarom publiceren we ieder jaar een boek over een actueel thema uit ons vakgebied. In 'Risicomanagement in de praktijk' beschrijft Urjan Claassen een praktische aanpak voor het inrichten van integraal risicomanagement. Je kunt deze uitgave kosteloos aanvragen. Bestel het boek snel, want de oplage is beperkt.

Wil je meer weten over onze dienstverlening en wat dit kan betekenen voor jouw project of organisatie? Neem dan contact op met drs. Remco Blomsma RC, Executive Consultant bij USG Finance via 06 - 52 05 73 06 of remco.blomsma@usgfinance.nl.

Copyright 2014 USG People